27/1/2009 - Gılgamış Destanı
Tarihin en eski destanı olan Gılgamış Destanı, Akad çivi yazısıyla yazılıp 12 kil tablet üzerine kaydedilmiştir. Uruk kralı olan Gılgamış’ın ölümsüzlük hikayesini anlatan destan aynı zamanda Nuh Tufanı’nın daha eski veryisonunu içerisinde barındırmaktadır. En yakın dostu Enkidu’nun ölümünden sonra arayışlara çıkan Gılgamış, bu çabalarının işe yaramadığını öğrenir. Sonunda insanın ancak büyük bir ad bırakmakla ölümsüzleşeceğine kanaat getirir.Destanda adı geçen Gılgamış gerçekte de tarih sahnesinde yer almaktadır. Milattan Önce 28. yüzyılda Mezopotamya’da Uruk şehrinde hükümdarlık yapmıştır. Destan ise Gılgamış’ın ölümünden bin yıl sonra yazılmış olup ölümsüzlüğün ve bilginin peşindeki bir insanı anlatmıştır. Tabletlere ilk olarak 1885 yılında yapılan kazılar sonucunda ulaşılabilmiştir. Bu tabletler Asur kralı Asurbanipal’in milattan önce 7. yüzyılda yazdırdığı tabletlerdir. Bulunan bu tabletlere daha sonra Irak’ta bulunan Nippur antik kentindeki tabletlerde eklenmiştir. Tabletlerde yazılana göre destana ilk olarak Gılgamış’ın özelliklerini överek başlamaktadır. Yarı insan yarın tanrı olarak tanımlanmıştır. Kendisinin her şeyi bilen bir yapısı olarak bahsedilmektedir. Ayrıca Gılgamış yenilmez bir savaşçıdır. Destanın öteki bölümlerinde ise Gılgamış’ın hayat hikayesi anlatılmaktadır. İlk macerası Gök tanrısı Anu’yladır. Halkına zalimce davranan Gılgamış’a sinirlenen Anu, yırtıcı bir yaratık olan Enkidu’yu Gılgamış’ın öldürmek üzere görevlendirir. Bu mücadeleden Gılgamış galip ayrılır. Daha sonra bu ikili arasında bir dostluk kurulur. Enkidu, Gılgamış’ın yardımcılığına kadar yükselir. Gılgamış’ın ikinci macerası ise aşkı tanrıçası İştar’ladır. İştar Gılgamış’a evlenme teklif eder. Fakat olumlu yanıt vermeyen Gılgamış’a sinirlenen İştar yeryüzüne boğa gönderir. Gılgamış ise Endiku’nun yardımıyla boğayı öldürür. Endiku boğayı öldürdüğü için tanrılar tarafından ölüme mahkum edilir. Görkemli bir cenaze töreni sonrasında gömülür. Endiku’nun ölümünden sonra Tufan öyküsü destanından devamında gelir. Tufan, yeryüzünün sularla dolup taşması olayıdır. Tufan’ı tanrıça İşar ve Bel’in başlatığından bahsedilmektedir. Gılgamış ölümsüzlüğü keşfetmek için Tufan’dan sağ kalan Utnapiştim’i bulmak için yola koyulur. Bu kişi ölümsüzlüğün sırrını bilen tek kişidir. Gılgamış bu ot ile birlikte hem gençliğine hem de ölümsüzlüğü kavuşacaktır. Fakat ölümsüz otunu yemeden önce onu bir yılana kaptırır ve Uruk’a ölümsüzlüğü alamadan geri döner. Bu destan Sümer halkının yaşam tarzı hakkında bilgiler sunmaktadır.
candasdede.blogcu.com
| 
